Het MINST BELANGRIJKE bij portretfotografie
15 november 2021 
11 min. leestijd

Het MINST BELANGRIJKE bij portretfotografie

Al een tijdje zit ik met dit idee voor een blog onderwerp in mijn hoofd. Omdat ik de laatste tijd steeds meer en meer besef dat één specifiek element van fotografie het minst belangrijk is bij portretfotografie. Daarbij hou ik natuurlijk een slag om de arm, want er zullen specifieke (uitzonderings) situaties zijn waarbij dat element wel degelijk een bepalende rol speelt. Nu hoor ik je al denken "Waar héb je het in godsnaam over?!" Nou, hier over:

Je camera is het minst belangrijke bij portretfotografie.


Dat is een behoorlijk statement. Misschien zelfs 'controversieel'. En nu hoor ik je ook denken: "Wat een onzin, natuurlijk is je camera - en lens - belangrijk!!" En dat klopt, tot op zekere hoogte én in bepaalde uitzonderingssituaties (die ik ook later zal noemen). Genuanceerder zou zijn: je camera is niet onbelangrijk, maar zeker niet het belangrijkste. Zelf gebruik ik een Fujifilm X-T3:

Fujifilm X-T3 MulyadiPhoto by Mulyadi on Unsplash 



De aller-aller-beste camera

Je kunt namelijk de aller aller beste camera ter wereld hebben - en ook dat is subjectief - de hoogste resolutie, de beste sensor, super autofocus enzovoorts enzovoorts. Maar het is dan nog steeds mogelijk dat mensen je portretfoto's 'niet mooi' vinden. Hoe kan dat? Je hebt toch de aller aller beste camera? Ik heb jarenlang bij Kamera-Express in Utrecht gewerkt, met heel veel plezier. Het kwam regelmatig voor dat een klant 'het beste van het beste wilde', wat natuurlijk heel begrijpelijk en menselijk is. Maar de denk'fout' die veel mensen maken, is dat - volgens hen - de camera een foto maakt. Technisch gezien klopt dat. Druk op het knopje en 'de camera maakt een foto'. Maar of die foto mooi is, dat is een tweede en veel belangrijkere vraag. Dat is waar jij als 'bediener van de camera', oftewel fotograaf, het verschil maakt door bepaalde keuzes te maken. Denk daarbij aan je keuze voor: Camera instellingen, het licht, je compositie en je timing - om maar een paar dingen te noemen. Hieronder zie je zo'n super camera ter waarde van € 7299 - voor alleen de camera body (!), de Sony Alpha A1.


Sony Alpha A1



Max Verstappen

De vergelijking die ik altijd maak met fotografie, is die van de Formule 1 en Max Verstappen in het bijzonder. Stel, jij en Max hebben allebei exact dezelfde auto. Echt identiek. En dat hoeft niet eens een Formule 1 wagen te zijn, laten we zeggen een gewone Volkswagen Golf. En jullie gaan tegen elkaar racen op circuit Zandvoort. Wie denk je dat er wint? Ik durf al m'n geld in te zetten op Max. Waarom? Omdat hij 'autorijden' als skill tot in de perfectie beheerst. Zijn ervaring, kennis en kunde maken het verschil in deze race. En dan, als kers op de taart, een Formule 1 auto om die skill helemaal tot uiting te kunnen laten komen. Dit klinkt waarschijnlijk heel filosofisch, maar dat is ook de bedoeling ;)


Max Verstappen Moritz GrafPhoto by Moritz Graf on Unsplash 

Nog een voorbeeld: Tijdens mijn opleiding op de Fotoacademie heb ik een en dezelfde camera gebruikt: een Nikon D7000, en ook zelfs dezelfde lens: een 24-70 mm F/2.8. Maar mijn foto's werden wel beter over de jaren....Rara, hoe kan dat? Precies, omdat mijn 'skill' verbeterde.

Wat is dan wél belangrijk bij portretfotografie?

Ook hier heb ik een tijdje over nagedacht, maar al vrij snel kwam ik met een antwoord. Dit zijn wat mij betreft drie zaken die veel en veel belangrijker zijn dan je camera: het licht, communicatie tussen jou en het model, en jouw ervaring als portretfotograaf.


1. Licht

Fotografie betekent letterlijk 'lichtschrift'. Daarom vind ik dat licht met stip op nummer 1 staan. Met goed / mooi / bijzonder licht kan echt van álles een mooie foto gemaakt worden. Maar met licht bedoel ik ook juist de afwezigheid van licht, oftewel schaduw. Kijk bijvoorbeeld eens naar deze foto van Daniel, een van de balletdansers van het Nationaal Ballet. Een ongewone positie van de lichtbron - namelijk hoog boven z'n hoofd - zorgt er voor dat zijn ogen niet eens zichtbaar zijn. Maar Daniel en ik waren het beide erover eens dat dit het 'winnende portret' was, van de hele fotosessie.


Daniel Monteiro RealDaniel, 2021.



2. Communicatie

Hoe jij omgaat met je model is ook erg, erg belangrijk. Ik hoor regelmatig van mensen die ik portretteer (of dat nou vrij werk is, of in opdracht), dat ze het een hele fijne sessie vinden. Ze hebben dan bijvoorbeeld een minder fijne ervaring gehad tijdens een portretshoot met een andere fotograaf: hij werkte veel te snel, of hij betrok me niet bij het proces en 'eigenlijk vind ik de foto's helemaal niet mooi'.


Kevin-snapshot-dojo-milouPortretsessie met Milou, 2021.


En dat is niet om mezelf op de borst te slaan, maar om aan te geven dat best veel fotografen weinig aandacht besteden aan de 'soft skills' van portretfotografie. Maar hier zit ook de paradox....als je nog niet zoveel ervaring hebt met portretfotografie....dan ben je meer bezig met bijvoorbeeld je camera instellingen. Of de positie en intensiteit van je lamp of flitser. Met andere woorden.....


3. Ervaring

...Ervaring is key. Portretfotografie is echt heel veel doen. Doen en nog eens doen. Heel veel portretfoto's maken. Jezelf dwingen / uitdagen of hoe je het ook wilt noemen om regelmatig portretten te maken. Dan worden de technische 'hard skills' een automatisme. En dan kun je eigenlijk als vanzelf meer aandacht besteden aan de harmonie en het samenspel van al die aspecten van portretfotografie. Een paar dingen die ik al eerder noemde, zoals je instellingen van je camera, je lichtbron, je compositie, communicatie etc etc. In 2019 heb ik van 97 personen een portretfoto gemaakt (groepsfoto's heb ik als 1 persoon gerekend), een combinatie van werk in opdracht, maar dus ook vrij werk. Als vanzelf word je dan beter, net als elke andere vaardigheid waar het meestal gewoon een kwestie is van doen. Je wordt dan beter in technisch opzicht, je communicatie, je aanwijzingen en nog veel meer.


Portretten van team Rebottled, 2019.


Uitzonderingssituaties:

- reclame portretfotografie waar je high resolution en haarscherpe beelden nodig hebt

- bokeh / onscherpte, dan wil je een camera plus lens die dat voor dat effect zorgt. Een grotere sensor helpt in combinatie met een groter diafragma. Een F/2.8 lens op een full-frame camera geeft veel sterkere onscherpte dan diezelfde lens op een APS-C camera.


Samengevat

Natúúrlijk is je camera apparatuur belangrijk, dat zal ik zeker niet ontkennen. Een camera die het je makkelijker maakt bij bijvoorbeeld het scherpstellen van de ogen (thank God for eye-AF) is errug handig! Maar de basis blijft niet wat de camera allemaal kan, maar wat jij ermee doet!




Over de schrijver
Met Snapshot Dojo wil ik jou graag helpen met het 'naar the next level tillen van jouw portretfotografie. Denk aan licht, instellingen, compositie en bijvoorbeeld ook het geven van aanwijzingen aan je model. Maar ook voor advies over camera's of lenzen kun je bij me terecht. Heb je een vraag, opmerking of wil je gewoon wat kwijt? Mail me dan op kevin@snapshotdojo.nl ;)---"To become a master, you should always be a student" - Ken Shamrock
Reactie plaatsen
arrow_drop_up arrow_drop_down